بنى آدم را از تو منع مىكنم و در پناه من خواهى بود ، آن وقت از ميان دو دندان از دندانهاى نيش مار وارد شد و در قالب او جاى گرفت ، گفته شده مار قبل از اين ماجرا داراى خلقت كامل و چهار دست و پا بود و از بهترين جنبندگانى بود كه خداوند آفريده است ، امّا بعد از اين ماجرا خداوند او را بىدست و پا و خزنده قرار داد كه بر روى شكم راه برود و نيز گفته شده كه شيطان به صورت خطابى با آنها مكاتبه كرد ، امّا ظاهر آيات دالّ بر صحبت حضورى است و در اخبار وارد شده كه سمّى كه در نيش مار است از ناحيهء شيطان است ، حال يا به علّت اينكه وجود شيطان اثر سمّى در آن باقى گذاشته و يا آن سمّ به سبب ورود شيطان در آنجا ايجاد شده . در اين خصوص مىگوئيم : بزرگترين شبههء مخطئه كه خطا را بر انبياء عليهم السلام نسبت مىدهند ماجراى آدم ( ع ) است در گفتار خداوند كه او را عاصى مىنامند و مىفرمايد وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى [ 1 ] آدم پروردگارش را نافرمانى كرد و گمراه شد . سيد مرتضى علم الهدى طاب ثراه اين شبهه را چنين پاسخ داده كه عصيان عبارتست از مخالف با امر ، اعم از اينكه امر واجب باشد يا مستحبّى و در مقام تحقيق مطلب را بسيار طولانى نموده و همهء اين مطالب به اين باز مىگردد كه ( حسنات الابرار سيّئات المقرّبين ) يعنى نيكىهاى افراد خوب براى افراد مقرّب بدى محسوب مىشود و ما همه اين اقوال در مقالهء انبياء و ائمه ( ع ) كه در شرح صحيفهء سجاديه نوشته‌ايم و در شرح دعاى حضرت سجاد هنگام عذر خواهى از گناهان خود توضيح داده‌ايم و از امام صادق ( ع ) نقل شده كه فرمود : ابليس چهار بار ناله و فغان سر داده كه اوّلين بار در روزيست كه مورد لعن الهى واقع شد و دوّمى هنگام هبوط بر زمين و سوّمى هنگام بعثت محمّد ( ص ) بود كه بعد از سالها فترت و عدم ارسال رسول صورت گرفت و آخرين بار زمانى بود كه قرآن نازل گشت و دو بار هم نعره خرناسهء شادمانى سر داد ، يك بار وقتى كه آدم ( ع ) از درخت ممنوعه خورد و بار ديگر وقتى كه او به زمين نزول و هبوط كرد و نيز از امام صادق ( ع ) روايت شد كه افراد گريه‌كننده و بكّاء 5 نفر بوده‌اند : آدم و يعقوب و يوسف و فاطمه دختر

--> [ 1 ] سوره طه ، آيه 121 .